Cách xa trung tâm đô thị với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, chính trị, xã hội..., đời sống tinh thần của người lao động nói chung và nữ công nhân tại các Khu công nghiệp - Khu chế xuất (KCN- KCX) nói riêng vô cùng tẻ nhạt và thiếu những hiểu biết căn bản trong cuộc sống.
Phận “liễu yếu đào tơ” nơi đây hăng say lao động chẳng kém gì các “đấng mày râu”. Chẳng mong gì cao siêu, họ chỉ có ước mơ giản dị: được hạnh phúc - được tôn trọng. Những nhà văn hóa dành cho công nhân, các chương trình đào tạo kỹ năng lao động, các sự kiện giao lưu văn hóa thể thao để tăng khả năng tiếp xúc xã hội trong khuôn khổ dự án có tên gọi “Hỗ trợ cho các lao động nữ trong các KCN tại Hà Nội” do quỹ Danida - Đan Mạch tài trợ - Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội triển khai – đang dần chắp cánh cho những ước mơ bình đẳng trở thành hiện thực.
Công nhân tại các KCX - KCN hầu như không còn thời gian dành cho việc chăm sóc bản thân và thu nạp những kiến thức xã hội
Đời sống tinh thần tẻ nhạt và những hệ lụy
Mải miết theo các giờ tăng ca, vòng quay của “ăn - ngủ - làm” khiến cho các công nhân không còn thời gian nào để dành cho việc chăm sóc bản thân và thu nạp các kiến thức xã hội. Công nhân Nguyễn Thị H. (KCN Bắc Thăng Long, HN) cho biết: “Công việc có lúc đòi hỏi tăng ca liên tục nên ngoài giờ làm việc, em thường chỉ thích ngủ để lấy lại sức làm việc tiếp chứ chẳng thể nghĩ nổi đến làm việc gì khác”. Hầu hết công nhân đều ở nông thôn đi làm ăn xa nhà nên họ phải thuê nhà, sống trong những căn nhà trọ tạm bợ, không có ti vi, đài hay một kênh thông tin văn hóa nào. “Xóm trọ của chúng em có mười phòng trọ, đều là của anh chị em công nhân làm việc tại các nhà máy gần đây thuê. Nhưng xóm trọ rất ít khi sôi động, thường là khi về nhà, bọn em chỉ loanh quanh lo nấu xong bữa cơm ăn rồi leo lên giường tán gẫu đôi chút là ngủ, tivi, đài cũng không có để xem” - Trần Bích L. (KCN Phố Nối, Hưng Yên) cho biết.
Cùng với đời sống tinh thần tẻ nhạt và thiếu các hoạt động văn hóa lành mạnh đó còn là nhiều tệ nạn xã hội kéo theo như cờ bạc, nghiện hút, sống buông thả… Một số nữ công nhân không vượt qua được cám dỗ đã chấp nhận trở thành “bồ nhí” để rồi sau đó phải tự mình gánh chịu những hậu quả đau lòng. Những câu chuyện nữ công nhân tự mình sinh con trong nhà trọ rồi bỏ lại đứa trẻ mới sinh vì sợ xấu hổ là những câu chuyện đau lòng không khó để có thể nghe được từ các KCN. Nhiều nữ công nhân khác lại rơi vào tình trạng “ế” vì cuốn mình trong vòng xoay của dây chuyền sản xuất, không có cơ hội giao lưu, tìm hiểu, kết bạn. Không chỉ có thế, xuất thân từ những vùng nông thôn nghèo khó, rồi lại đến làm việc ở những KCN, KCX cách xa các trung tâm văn hóa, vốn hiểu biết về các kiến thức xã hội, kiến thức sức khỏe căn bản của những nữ công nhân rất nghèo nàn. Tại các lớp học về Sức khỏe sinh sản, Phòng chống HIV/AIDS và các bệnh lây nhiễm… có nhiều câu hỏi công nhân đưa ra khiến cho giảng viên không thể nén cười và cũng thật xót xa bởi sự thiếu hiểu biết của những nữ công nhân đã đủ tuổi trưởng thành. Đa phần họ đều “phó mặc cho số trời” để rồi chấp nhận những bất công tại nơi làm việc hay bạo hành trong gia đình. Không mấy ai trong số họ biết đến 1 bộ luật đang bảo vệ họ - đó là Luật Bình Đẳng giới.
Rộng mở những ước mơ
Với mong muốn nâng cao đời sống tinh thần cho người lao động tại các KCN đặc biệt là các lao động nữ, những dự án xã hội như dự án số 104.viet.30m do quỹ Danida ( ĐSQ Đan Mạch) tài trợ không chỉ đem lại một đời sống tinh thần lành mạnh cho nữ công nhân mà dường như đã rộng mở trở lại chân trời ước mơ của những cô gái trẻ này.
Tuy mới triển khai được gần 1 năm nhưng những gì mà dự án số 104.Viet.30m làm được đã mở ra một triển vọng khả quan trong mục tiêu nâng cao đời sống tinh thần người lao động tại các KCN. Nhiều lớp học về kiến thức cơ bản như Sức khỏe sinh sản, HIV-AIDS; An toàn lao động và phòng chống bệnh nghề nghiệp… đã được tổ chức tại các doanh nghiệp thuộc các KCN, KCX. Đặc biệt là sự kiện khánh thành 2 nhà văn hóa cộng đồng dành cho người lao động - Nhà văn hóa Việt Phúc tại KCN Vĩnh Khúc, Hưng Yên (12/12/2009) và nhà văn hóa Toàn Thắng tại KCN An xá, Nam Định (28/3/2010) - đã ghi dấu một bước tiến thiết thực trong việc cải thiện đời sống tinh thần cho người lao động nói chung và nữ công nhân nói riêng tại các KCN này. Công nhân Đặng Quỳnh Trang (tổ trưởng tổ đóng gói – Cty Việt Phúc, Hưng Yên) nói: “Khi chưa có nhà văn hóa này, chúng tôi chưa có nhiều sự hiểu biết về sức khỏe sinh sản, các bệnh lây nhiễm… Giờ có nhà văn hóa, chúng tôi có nhiều sách, báo để tìm hiểu và có cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau”. Đây là các mô hình nhà văn hóa dùng chung cho các doanh nghiệp trong KCN. Thông qua đó, các nữ công nhân sẽ có cơ hội được giao lưu, chia sẻ các vấn đề mà họ quan tâm. Những nhà văn hóa với các hoạt động tập thể được tổ chức tại đây không chỉ đem lại kiến thức, cơ hội giao lưu cho nữ công nhân mà còn là cuộc gặp gỡ của mọi người lao động tại KCN và qua đó cũng lan tỏa tới anh em cán bộ, công nhân những hiểu biết về bình đẳng giới. Như bà Phạm Thị Loan - Chủ tịch Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội, đơn vị thực hiện dự án, đã chia sẻ:“Trong cuộc sống không chỉ có công việc, cơm no, áo ấm là đủ mà còn cần văn hóa tinh thần để cân bằng cuộc sống. Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội rất quan tâm tới các hoạt động văn hóa trước tiên là cho những nữ doanh nhân, nữ công nhân và sau đó có sự lan tỏa từ những chị em phụ nữ tới các anh em nam và tất cả cộng đồng chúng ta".
Các doanh nghiệp có nhu cầu đào tạo cho CBCNV hãy liên hệ với Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội theo số 04 - 35744150,
Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó.
hoặc truy cập www.hnew.org.vn để biết thêm thông tin.
